Saçkıran nedir?
Saçkıran (alopesi areata), kıl köklerinin hedef alındığı otoimmün bir hastalık sonucu gelişen, saç ve vücut kıllarında ani ve yama tarzında dökülmelerle seyreden bir durumdur. Deride belirgin bir kızarıklık veya yara olmadan, yuvarlak ya da oval alanlarda saç kaybı oluşur. Estetik kaygılara yol açabilen bu tablo, doğru dermatolojik değerlendirme ile kontrol altına alınabilir.
Saçkıran neden oluşur?
Alopesi areata, bağışıklık sisteminin kıl köklerini yabancı olarak algılayıp saldırması sonucu ortaya çıkar. Bu otoimmün yanıt kıl üretiminin durmasına ve dökülmelere yol açar. Genetik yatkınlık, stres ve bazı çevresel faktörler hastalığın ortaya çıkmasını veya alevlenmesini tetikleyebilir.
Saçkıran tanısı nasıl koyulur?
Tanı çoğunlukla dermatolojik muayene ile konur. Gerekli durumlarda dermoskopik inceleme yapılabilir, nadiren tanıyı kesinleştirmek için deri biyopsisine başvurulabilir.
Saçkıran bulguları nelerdir?
- Daha önce kıl bulunan alanlarda, bozuk para büyüklüğünde, yuvarlak veya oval yama tarzında saç kaybı
- Saçlı deri, kaş, kirpik, sakal ve bıyıkta dökülme; nadiren vücut kıllarında kayıp
- Dökülme alanı çevresindeki kılların köke yakın kısmında incelme (ünlem işareti görünümü)
- Nadiren tırnaklarda çukurlaşma, beyaz beneklenme, kırılma ve matlaşma
Saçkıran kalıtsal bir hastalık mıdır?
Doğrudan kalıtsal değildir; ancak genetik yatkınlığı olan kişilerde bazı tetikleyici faktörlerle ortaya çıkabilir.
Saçkıran bulaşıcı mıdır?
Hayır. Saçkıran bulaşıcı bir hastalık değildir.
Saçkıran başka hastalıklarla birliktelik gösterir mi?
Tiroid hastalıkları, vitiligo, atopik dermatit, astım ve alerjik hastalık öyküsü olan bireylerde alopesi areata görülme riski daha yüksektir.
Saçkıran tekrarlar mı?
Bazı hastalarda iyileşme dönemlerini takiben yeniden dökülmeler görülebilir. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişir.
Saçkıran nasıl tedavi edilir?
Saçkıran tedavisinde her hastada kesin ve kalıcı sonuç sağlayan tek bir yöntem yoktur. Ancak uygun tedavi ile saçların daha kısa sürede yeniden çıkması ve dökülmenin kontrol altına alınması mümkündür. Tedavi seçenekleri dökülmenin yaygınlığına ve hastalığın şiddetine göre planlanır.
Kullanılabilen yöntemler arasında:
- Kortikosteroid içeren krem ve losyonlar
- Topikal kalsinörin inhibitörleri
- Minoksidil (%2–5) losyonlar
- Kimyasal duyarlandırıcılar ve antralin uygulamaları
- Yama içine yapılan kortikosteroid enjeksiyonları
- Yaygın tutulumda ağızdan ilaçlar ve fototerapi
Tedavi, dermatolog tarafından kişiye özel olarak planlanmalı ve düzenli takip edilmelidir.
Dermatolog Dr. Orhan Demirer saçkıran (alopesi areata) hastalarını muayene etmekte ve tedavilerini düzenlemektedir.
Ana sayfaya dönmek için tıklayabilirsiniz.