Zona (Gece Yanığı) Nedir?

Zona, halk arasında gece yanığı olarak bilinen, genellikle ileri yaşlarda görülen, ağrılı ve döküntü ile seyreden viral bir deri hastalığıdır.
Hastalığa, daha önce su çiçeği geçirmiş kişilerde vücutta sinir köklerinde gizli kalan Varicella Zoster virüsü neden olur.
Bağışıklık sisteminin zayıflamasıyla virüs yeniden aktifleşir ve genellikle 50 yaş sonrasında ortaya çıkar.

Zona çoğunlukla gövdede, kızarık zemin üzerinde içi sıvı dolu, ağrılı kabarcıklar şeklinde görülür.

Zona Hastalığı Kimlerde Daha Sık Görülür?

Zona özellikle şu gruplarda daha sık görülür:

İleri yaşta olanlar
Fiziksel ve emosyonel stresi olanlar
Bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler (lösemi, lenfoma vb.)
Bağışıklık baskılayıcı ilaç kullananlar

Zona Hastalığı Nasıl Başlar?

Genellikle ilk belirtiler; tek taraflı bir bölgede yanma, batma, ağrı, kaşıntı ve hassasiyet şeklindedir.
Bu şikâyetleri takiben 1–7 gün içinde aynı bölgede kızarıklık ortaya çıkar. Daha sonra bu alan üzerinde içi sıvı dolu kabarcıklar gelişir.
Zamanla kabarcıklar kurur, kabuklanır ve dökülür. Tüm süreç yaklaşık 2–3 hafta sürer.

En sık görülen bölgeler; göğüs, bel, boyun ve yüzdür. Nadir durumlarda döküntü olmadan yalnızca ağrı ile de seyredebilir ve tanı zorlaşabilir.

Zona Bulguları Nasıl Yayılır?

Zonanın en tipik özelliği, döküntülerin vücudun yalnızca sağ ya da sol yarısında yer almasıdır.
Orta hattı geçmeyen bu dağılım, zona için ayırt edici bir bulgudur.

Zona Hastalığı Bulaşıcı mıdır?

Zona, yalnızca daha önce su çiçeği geçirmemiş, risk altındaki kişilere (bağışıklığı zayıf olanlar, yenidoğanlar vb.) bulaşabilir ve bu kişilerde su çiçeği hastalığına yol açar.

Zona Tanısı Nasıl Konur?

Hastalığın erken döneminde yalnızca ağrı ve kızarıklık olması tanıyı zorlaştırabilir.
Ancak içi sıvı dolu kabarcıkların ortaya çıkmasıyla birlikte, dermatolog tarafından klinik muayene ile tanı çoğunlukla kolaylıkla konur.

Zona Tedavisi Nasıl Yapılır?

Zona bazı hastalarda 2–3 hafta içinde kendiliğinden iyileşebilir. Ancak tedavinin amacı:

Ağrıyı azaltmak
İyileşme sürecini hızlandırmak
Komplikasyonları önlemek

Tedaviye özellikle ilk 3–4 gün içinde başlanması, etkinliği belirgin şekilde artırır.

Zona Tedavisinde Hangi İlaçlar Kullanılır?

Antiviral tabletler: Virüsün çoğalmasını baskılayarak hastalık süresini kısaltır
Topikal tedaviler: Gerekli durumlarda antiviral veya yatıştırıcı kremler
Antibiyotik kremler: Kabarcıkların ikincil bakteriyel enfeksiyonunu önlemek için

Zona Hastalığı İz Bırakır mı?

Genellikle iz bırakmaz. Ancak çok şiddetli vakalarda kalıcı iz görülebilir.
Erken dönemde başlanan tedavi, iz kalma riskini belirgin şekilde azaltır.

Zona Sonrası Ağrı Devam Edebilir mi?

Özellikle 60 yaş üzerindeki hastaların yaklaşık yarısında, döküntüler iyileştikten sonra
“postherpetik nevralji” adı verilen uzun süreli ağrı gelişebilir. Bu ağrı birkaç aydan 12 aya kadar sürebilir.
Bu dönemde ağrı kesici kremler, tabletler ve bazı nörolojik ilaçlar tedavide kullanılabilir.

Dermatolog Dr. Orhan Demirer zona (gece yanığı) hastalarını muayene etmekte ve tedavilerini düzenlemektedir.

Ana sayfaya dönmek için
tıklayabilirsiniz.